Giá trị xuất khẩu thanh long Việt Nam từng có thời gian tăng trưởng mạnh mẽ, liên tục nhiều năm đạt mốc hơn 1 tỷ USD. Tuy nhiên, những năm gần đây, giá trị xuất khẩu mặt hàng này giảm nhanh do thị trường khó khăn, cạnh tranh tăng cao và liên kết trong chuỗi sản xuất – tiêu thụ còn yếu. Điều này tác động trực tiếp đến doanh nghiệp cung ứng và nhà vườn.

Thanh long xuất khẩu rớt khỏi nhóm tỷ USD

Thanh long nhiều năm liền là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành rau quả Việt Nam. Giai đoạn 2017–2021, kim ngạch xuất khẩu thanh long luôn duy trì trên 1 tỷ USD. Tuy nhiên, từ năm 2022, theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá trị này giảm mạnh, đưa thanh long rời khỏi nhóm nông sản xuất khẩu tỷ đô.

Các giai đoạn phát triển

• Giai đoạn 2010–2011: giá trị xuất khẩu tăng từ 57,15 triệu USD lên hơn 100 triệu USD.

• Năm 2018: đạt đỉnh 1,27 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay.

Theo ông Trần Thanh Bình – Trưởng phòng Xuất nhập khẩu hàng nông lâm thủy sản (Bộ Công Thương), rau quả vẫn là một trong những nhóm hàng xuất khẩu quan trọng. Riêng tháng 8/2023, xuất khẩu rau quả đạt 3,55 tỷ USD, tăng 61,8% so với cùng kỳ. Trong khi đó, năm 2022 cả năm chỉ đạt 3,34 tỷ USD.

Giá trị thanh long giảm mạnh

• Năm 2022: giá trị xuất khẩu thanh long còn 663 triệu USD.

• Đến tháng 8/2023: mới đạt gần 450 triệu USD, giảm 4,4% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân khiến thanh long rớt khỏi nhóm tỷ đô

1. Thị trường xuất khẩu cạnh tranh khốc liệt

Nhiều thị trường vốn nhập khẩu thanh long Việt Nam như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ trước đây sản xuất ít, nhưng hiện đã xác định thanh long là cây trồng chủ lực và mở rộng diện tích mạnh. Điều này làm giảm nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam.

Bên cạnh đó, các nước nhập khẩu yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về:

• Truy xuất nguồn gốc

• An toàn thực phẩm

• Tiêu chuẩn kỹ thuật

• Thu hoạch & bảo quản

Trong khi người dân Việt Nam vẫn còn sản xuất theo kinh nghiệm, chưa tuân thủ đầy đủ.

2. Sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết

Việt Nam hiện trồng thanh long chủ yếu tại:

• Bình Thuận: 50,73%

• Tiền Giang: 16,42%

• Long An: 15,15%

Mặc dù có sản lượng lớn, nhưng sản xuất còn phân tán, thiếu liên kết, không bám sát nhu cầu thị trường.

Cơ cấu giống tại 3 tỉnh lớn

• Thanh long vỏ đỏ, ruột trắng: 55%

• Thanh long ruột đỏ: 40%

• Giống khác: 5%

Doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào chuỗi liên kết nên sản phẩm khó đáp ứng tiêu chuẩn cao cấp. Cơ sở sơ chế, đóng gói, kho lạnh còn hạn chế, công nghệ chưa đồng bộ.

Thêm vào đó, biến đổi khí hậu gây phát sinh sâu bệnh, giá phân bón tăng khiến chi phí sản xuất cao, làm giảm sức cạnh tranh.

LLD Trading vượt qua thách thức – Nâng tầm thanh long Việt Nam

Với diện tích thanh long cả nước khoảng 55.000 ha và sản lượng đạt 1,285 triệu tấn (2022), việc hình thành chuỗi liên kết sản xuất – thu mua – xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết.

LLD Trading phối hợp sản xuất cùng nhà vườn

Nhận thấy cơ hội và thách thức trong ngành, LLD Trading đã chủ động liên kết với các nông hộ nhằm:

• Tổ chức vùng nguyên liệu đạt chuẩn

• Ký kết thu mua ổn định

• Kiểm soát chất lượng ngay từ giai đoạn đầu

• Đảm bảo đầu ra bền vững cho nhà vườn

Việc hợp tác này giúp tăng khả năng cạnh tranh của thanh long Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Quy trình liên kết chặt chẽ – Nâng chuẩn xuất khẩu

LLD Trading yêu cầu các vườn trồng tuân thủ:

• Quy trình canh tác an toàn

• Sử dụng giống chất lượng cao (vỏ đỏ ruột đỏ, ruột trắng)

• Kiểm soát kích cỡ, mẫu mã đồng đều

• Thu hoạch đúng kỹ thuật

Sau thu hoạch, toàn bộ sản phẩm được sơ chế – xử lý – đóng gói theo tiêu chuẩn xuất khẩu tại cơ sở của LLD Trading.

Với hơn 8 năm kinh nghiệm xuất khẩu chính ngạch, LLD Trading đã đưa thanh long Việt Nam đến:

• Mỹ

• Úc

• New Zealand

• Malaysia

• EU

• Trung Quốc

• Và thị trường nội địa cao cấp

Các yếu tố ảnh hưởng đến sức cạnh tranh thanh long xuất khẩu

Việt Nam có lợi thế tự nhiên lớn với đất đai, khí hậu phù hợp, kỹ thuật chong đèn giúp sản xuất thanh long rải vụ quanh năm. Các vùng trồng tập trung giúp áp dụng khoa học kỹ thuật và tăng năng suất.

Tuy nhiên, nhiều nước như Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục mở rộng diện tích trồng thanh long, khiến nhu cầu nhập khẩu giảm dần.

Giai đoạn 2025–2030, Bộ NN&PTNT định hướng:

• Diện tích ổn định từ 60.000–65.000 ha

• Sản lượng duy trì 1,3–1,5 triệu tấn/năm

Do đó, LLD Trading tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng nhà vườn để:

• Nâng cao chất lượng

• Chuẩn hóa quy trình

• Tăng tỷ lệ xuất khẩu chính ngạch

• Mở rộng thị trường tiêu thụ

 Website: https://lldtrading.vn/

 Hotline: 0915 035 248

Địa chỉ: Thôn đại thiện 1, xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận

FB: https://www.facebook.com/lldtrading/