Giá trị xuất khẩu thanh long Việt Nam từng có giai đoạn tăng trưởng mạnh, liên tục duy trì mốc hơn 1 tỷ USD trong nhiều năm. Tuy nhiên, những năm gần đây, giá trị xuất khẩu đang giảm nhanh do thị trường tiêu thụ gặp khó khăn. Điều này khiến thanh long rơi khỏi nhóm nông sản xuất khẩu tỷ đô, trong khi sự liên kết giữa doanh nghiệp và người dân vẫn chưa thật sự bền vững.
Trong thời gian tới, mặt hàng thanh long dự báo tiếp tục đối mặt nhiều thách thức nếu không có những thay đổi mạnh mẽ trong sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến nhà vườn và các đơn vị cung ứng.
Thanh long xuất khẩu rớt khỏi nhóm tỷ USD
Nhiều năm liền, thanh long là mặt hàng chủ lực của ngành rau quả Việt Nam. Giai đoạn 2017–2021, giá trị xuất khẩu luôn duy trì trên 1 tỷ USD. Tuy nhiên, từ năm 2022 đến nay, theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá trị xuất khẩu giảm sâu và chính thức rời nhóm “tỷ đô”.
Các giai đoạn tăng trưởng của thanh long xuất khẩu
-
2010–2011: Giá trị xuất khẩu tăng từ 57,15 triệu USD lên hơn 100 triệu USD.
-
2018: Đạt mức cao nhất với 1,27 tỷ USD.
-
Năm 2023: Xuất khẩu rau quả đạt 3,55 tỷ USD (tăng 61,8% so với cùng kỳ), nhưng riêng thanh long chỉ đạt gần 450 triệu USD, giảm 4,4%.
Tỷ trọng trong nhóm trái cây xuất khẩu
Cùng với chuối, xoài, mít, sầu riêng… thanh long từng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Nhưng năm 2022, giá trị xuất khẩu giảm còn 663 triệu USD, và tiếp tục giảm trong năm 2023.
Nguyên nhân thanh long rơi khỏi nhóm tỷ đô
1. Thị trường xuất khẩu thay đổi
Trước đây, các thị trường như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ… nhập khẩu nhiều thanh long do tự sản xuất chưa đủ. Nhưng nay các quốc gia này đã:
-
Xác định thanh long là cây trồng chiến lược
-
Mở rộng diện tích trồng
-
Đẩy mạnh sản xuất trong nước
Do đó, nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam giảm mạnh.
Ngoài ra, yêu cầu thị trường ngày càng nghiêm ngặt về chất lượng, mã số vùng trồng, an toàn thực phẩm… nhưng nhiều hộ dân ở nước ta vẫn sản xuất theo kinh nghiệm, chưa đáp ứng đầy đủ.
2. Sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết
Các tỉnh trồng thanh long chủ lực:
-
Bình Thuận: 50,73%
-
Tiền Giang: 16,42%
-
Long An: 15,15%
Tuy nhiên, việc sản xuất vẫn mang tính nhỏ lẻ, phân tán, thiếu liên kết giữa người dân – doanh nghiệp – hợp tác xã. Chưa có nhiều đơn vị tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, từ sản xuất, sơ chế đến tiêu thụ.
Tỷ lệ giống:
-
Vỏ đỏ – ruột trắng: 55%
-
Vỏ đỏ – ruột đỏ: 40%
-
Giống khác: 5%
Cơ sở sơ chế, đóng gói đạt chuẩn còn ít; công nghệ bảo quản chưa đồng bộ; khí hậu biến đổi gây phát sinh sâu bệnh; giá phân bón, vật tư nông nghiệp tăng cao → giảm sức cạnh tranh.
LuLaDra vượt qua thách thức thị trường
LuLaDra phối hợp sản xuất cùng nhà vườn
Năm 2022, diện tích trồng thanh long cả nước đạt 55.000 ha, sản lượng khoảng 1,285 triệu tấn, thuộc top 8 loại trái cây có quy mô sản xuất lớn nhất Việt Nam.
Nắm bắt cơ hội này, LuLaDra xây dựng mô hình liên kết chặt chẽ với các nông hộ và vùng trồng. Doanh nghiệp trực tiếp phối hợp:
-
Tổ chức sơ chế – đóng gói đạt chuẩn
-
Thu mua ổn định với giá phù hợp
-
Hỗ trợ nhà vườn truy xuất nguồn gốc
-
Nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh cho thanh long xuất khẩu
Tuân thủ tiêu chuẩn từ gốc
Yêu cầu thị trường quốc tế ngày càng cao về:
-
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật
-
An toàn thực phẩm
-
Mã số vùng trồng – cơ sở đóng gói
-
Kích cỡ – mẫu mã – độ ngọt
LuLaDra liên kết với nông hộ ngay từ giai đoạn đầu, thống nhất quy trình canh tác, lựa chọn giống thanh long vỏ đỏ ruột đỏ, ruột trắng đạt kích cỡ đẹp, vị ngọt thanh.
Sau thu hoạch tại vườn, thanh long được:
-
Sơ chế
-
Xử lý
-
Kiểm định chất lượng
-
Đóng gói theo tiêu chuẩn xuất khẩu
LuLaDra có hơn 8 năm kinh nghiệm xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường: Mỹ, Úc, New Zealand, Malaysia, EU, Trung Quốc… và phân phối trong nước.
Các yếu tố ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của thanh long
Việt Nam có nhiều lợi thế:
-
Đất đai, khí hậu phù hợp
-
Sản xuất rải vụ nhờ kỹ thuật chong đèn
-
Vùng trồng tập trung, dễ áp dụng kỹ thuật và quản lý
Nhưng thách thức vẫn lớn khi nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ đang gia tăng diện tích trồng, giảm nhu cầu nhập khẩu.
Định hướng giai đoạn 2025–2030
Bộ NN&PTNT khuyến cáo:
-
Ổn định diện tích 60.000 – 65.000 ha
-
Duy trì sản lượng 1,3 – 1,5 triệu tấn
-
Tập trung nâng cao chất lượng thay vì mở rộng diện tích
Do đó, LuLaDra luôn phối hợp cùng nhà vườn để:
-
Cải thiện tiêu chuẩn sản xuất
-
Nâng cao chất lượng
-
Đảm bảo yêu cầu nghiêm ngặt của thị trường nhập khẩu
Website: https://lldtrading.vn/
Hotline: 0915 035 248
Địa chỉ: Thôn đại thiện 1, xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận